Binnen bouwen om later buiten in elkaar te zetten

Volkskrant - 28 oktober 2009

Kopers van een huis in Berckelbosch, een nieuwbouwwijk in het oosten van Eindhoven, wacht binnenkort een geheel nieuwe sensatie. Aanschouw hoe je huis in één dag van de grond tot aan de nok in elkaar wordt gezet. Aan het eind van de dag zijn alle kamers klaar voor inspectie, inclusief wc, keuken, trappen en de geheel ingerichte badkamer.

Aan de Jozef Israëlslaan maakt bouwbedrijf Ballast Nedam de primeur van het huis-in-één-dag (de bouwer spreekt van een 'iQwoning®') dinsdag tastbaar. Om 12.43 uur staat op de bouwplaats nog slechts een betonnen geraamte met een vloeroppervlak van enkele vierkante meters, zonder voor-, achter-, of bovenkant. Er is nog weinig vorm in te herkennen. In de vier minuten daarna zweeft de voorgevel van het huis per hijskraan over de hoofden van de bouwvakkers heen. Twee mannen op de grond manoeuvreren de delen tot op de millimeter nauwkeurig naar elkaar toe.

Om 12.47 uur, vier minuten later, heeft het pand een voordeur, een hal, een wc en een halve woonkamer, inclusief ramen en stopcontacten. De rest van de woonkamer en de twee verdiepingen daarboven volgen in de uren daarna. Aan het eind van de middag is de straat een huis rijker. Het verschil met een traditioneel gebouwd huis is niet te zien.

'Bouwen is nog altijd een vrij ambachtelijke bezigheid', aldus projectdirecteur Jac Seelen van Ballast Nedam. 'Nog steeds worden vrijwel alle materialen pas op de bouwplaats in elkaar gezet, vaak onder zware omstandigheden.'

Het geraamte van elke iQwoning® wordt in zes grote onderdelen gebouwd in een fabriek in Weert. Daar worden de delen ook voorzien van binnenwanden, kozijnen, tegels, leidingen en al het sanitair. De fabricagetijd van één huis is een week. De delen worden vervolgens op vrachtwagens naar de bouwplaats vervoerd en daar in elkaar gezet. De woning is binnen een dag wind- en waterdicht.

Aan de buitenkant staan dan alleen de gevelafwerking met bakstenen en het leggen van de dakpannen nog op het programma. 'Binnen drie weken na plaatsing kunnen we de sleutel overdragen aan de bewoners', aldus Seelen. 'Binnenkort zetten we ook de bakstenen er al in de fabriek tegenaan. Vooral voor het bouwen in de binnensteden heeft dat grote praktische voordelen. De verkeers- en geluidsoverlast worden tot een minimum beperkt.'

De totale productietijd van een woonwijk wordt gehalveerd, claimt de bouwer. De prijs van de huizen kan daardoor om te beginnen met 3 tot 15 procent omlaag. Seelen voorspelt een nog grotere kostenreductie naarmate in grotere aantallen kan worden gebouwd. 'In efficiency valt nog wel wat te winnen.'

Prefab-huizen van hout en metaal bestonden al, maar werden op de markt geen succes. 'De klanten zijn traditioneel', zegt Seelen. 'Ze willen beton en baksteen. Dat kunnen we nu leveren, terwijl we toch het toeval van de bouwplaats uitsluiten. Regen, wind en vorst hebben in Nederland grote invloed op de bouw. In de fabriek is dat allemaal weg. Dat is zeer gunstig voor de bouwsnelheid en voor de arbeidsomstandigheden.'

Bestuurslid Ruud Jacobs denkt zelfs het kabinet zo op zijn wenken te bedienen: 'Doorwerken tot 67 jaar is voor bouwvakkers in ons bedrijf straks geen enkel probleem meer.'