Ballast Nedam bouwt iQwoning®

Cobouw - 28 oktober 2009

Uit zes betonnen kokers en een paar dakelementen bouwt Ballast Nedam in één dag een eengezinswoning. Medio volgend jaar wil de aannemer een fabriek openen voor de zogenaamde iQwoning®.

De eerste iQwoning® werd vorige week in alle stiltje neergezet in de wijk Berkelbosch in Eindhoven. Bij de plaatsing van de volgende twee, op dinsdag, mocht ook de pers een kijkje nemen. Woensdag worden de laatste twee woningen neergezet van de pilot. Op basis van de ervaringen neemt Ballast Nedam volgende maand het besluit waar een woningfabriek wordt gevestigd en wat de capaciteit moet zijn. In hout en staal worden woningen al langer geprefabriceerd, weet ook Ruud Jacobs van de raad van bestuur van Ballast Nedam. Fabrieksmatig vervaardigde woningen hebben een aantal voordelen. Ze komen onder geconditioneerde omstandigheden tot stand, waardoor er minder gevaar is voor vertraging en opleveringsgebreken. Bovendien zijn ze goedkoper en veroorzaken ze minder overlast voor de omgeving. Maar de Nederlandse woonconsument wil volgens Jacobs nou eenmaal een huis van een steenachtig materiaal. Vandaar dat Ballast Nedam twee jaar geleden besloot op zoek te gaan naar de prefabwoning uit beton.

Kokerelementen

Die zoektocht mondde uit in een systeem met kokerelementen van 5,40 meter breed, zo'n 3 meter diep en 3 meter hoog. Zes elementen achter en op elkaar vormen de begane grond en verdieping van één woning. Twee dakpunten en scharnierende dakdozen daar weer bovenop vormen de zolder. Leidingen voor de vloerverwarming en elektra zijn in de fabriek ingestort of tussen de ribben van de vloeren geplaatst. Zodra de elementen op hun plek liggen, is het een kwestie van alles doorkoppelen. Badkamer, wc en keuken, trap en binnenwanden zijn al geplaatst in de kokers als ze worden aangeleverd op de bouwplaats. Maar helemaal sleutelklaar zijn de woningen na een dag monteren nog niet. De rijtjeswoningen krijgen nog een gemetseld buitenspouwblad, wat een paar weken vergt. Dat bleek in deze fase van de ontwikkeling veruit het voordeligste.

Niet alleen grondgebonden woningen maar ook appartementengebouwen kunnen worden gerealiseerd met het IQ-systeem van Ballast Nedam. In het ontwikkelingstraject van de betonnen prefab woning werd volgens directeur Jac Seelen van Ballast Nedam Bouw en Ontwikkeling lang gezocht naar een oplossing om de kokerelementen rechtopstaand te storten. Zo komen ze immers uiteindelijk ook in de woningen terecht. Maar toen iemand het idee opperde de 12 ton zware elementen liggend te storten en dan met een hydraulische installatie te kantelen vielen veel puzzelstukjes op hun plek. Ballast-dochter Hoco Beton fabriceerde de zes elementen voor de vijf pilotwoningen in Eindhoven met één kist. Maar in de fabriek die de aannemer halverwege volgend jaar wil openen zullen er minstens zes bekistingen worden gebruikt. Dan kan dagelijks het casco van één complete woning worden gestort. Tegen de hydraulisch gestuurde binnenbekisting kunnen de bouwvakkers vanaf in hoogte verstelbare werkplateaus de wapening stellen en leidingen plaatsen. Dat levert heel vriendelijke arbeidsomstandigheden op. Net als voor de installateur die daarna komt en de tegelzetter die al in de fabriek de keuken, wc en badkamer afwerkt. Volgens Seelen kunnen bouwvakkers op die manier tot hun 67ste doorwerken.

Seriegrootte

De kosten van de iQwoning® zijn volgens de Ballast directeur zo'n 3-15 procent lager dan van traditioneel gebouwde betonnen woningen. Het precieze voordeel hangt sterk af van de seriegrootte en de uitvoering. Want de woning kan net zo luxe en hoogwaardig afgewerkt worden afgeleverd, als de klant maar wil. Ook architectonisch zijn er weinig beperkingen. Voor een grotere woning worden er simpelweg meer elementen achter of boven elkaar geplaatst. Ook appartementenbouw is mogelijk met het systeem met ankerloze spouwmuren. Zo'n 80 procent van de woningen die Ballast Nedam de afgelopen vijf jaar bouwde kan worden uitgevoerd als iQwoning®. Het demand flow ventilatiesysteem en de lagetemperatuurverwarming gekoppeld aan warmte-koudeopslag brengen de epc van de woningen op een indrukwekkende 0,32.